Column

Column: Union Berlin, een ‘kleine’ club met een geweldige supportersschare

In een van de meest moderne en grauwe steden van Duitsland spelen drie historisch grote clubs. Een van de twee clubs speelt in een gigantisch stadion dat ze maar zelden vol krijgen in de Duitse Bundesliga. De tweede speelt op een lager niveau en wordt vaak geassocieerd met racisme en extreem-rechtse geweldplegingen. De derde speelt in de 2. Liga en verkoopt vrijwel elke wedstrijd uit. 1. Fc Union Berlin is een ware cultvereniging zoals er maar weinig zijn. De passie, koppigheid en de sociale cohesie dat deze club uitstraalt is fantastisch en het verhaal achter deze club moet elke voetballiefhebber kennen. Van boven tot onder wordt de club geleid door supporters. Zelfs de eigenaar van de club is elke wedstrijd aanwezig op een van de staantribunes.

Historische context omarmt Union Berlin. Een traditionsverein waar de fans in een lange periode van hun bestaansgeschiedenis riskeerden om opgepakt te worden. Veel clubs gedijden en floreerden onder het communistisch regime tijdens de Koude Oorlog. Clubs als Dynamo Kiev, Steauau Bucharest en Dynamo Dresden werden allerlei staatsgelden toegeschoven om zo westerse clubs af te kunnen troeven. Het Union van communistisch Oost-Berlijn kent echter een ander verhaal. Puur het bezoeken van een wedstrijd zorgde er al voor dat je op de lijst van de Stasi (Geheime politie van Oost-Berlijn) kwam. Je was meteen een verdacht figuur. De Eisernen gebruiken namelijk de wedstrijden van Union om hun onvrede te uiten. Spreekkoren die de communistische leiding bekritiseerden werden met regelmaat ten gehore gebracht. Als de tegenstander een vrije trap werd toebedeeld, werd al vaak ‘Die Mauer Muss Weg’ ingezet. Terwijl elke vorm van protest in Oost-Berlijn binnen de kortste keren de kop in werd gedrukt, bleven de wedstrijden van Union Berlin een baken van protest in een totalitair Oost-Berlijn.

Het was ook in deze periode dat Union een sterke afkeer ontwikkelde voor lokale rivaal FC Dynamo Berlin. Deze rivaliteit is niet geheel onverklaarbaar te noemen. De een sterk gesteund door de DDR en de Stasi, de ander door relatief progressieve burgers die tegen een verdeeld Berlijn waren. De president van de Stasi, Erich Mielke, verklaarde openlijk zijn steun aan FC Dynamo en bracht met regelmaat bezoekjes aan hun wedstrijden. Het mag geen verrassing zijn dat FC Dynamo Berlin 10 kampioenschappen op een rij won, waarschijnlijk geholpen door bedreigde scheidsrechters die liever niet de rest van hun dagen in een Stasi-cel wilden doorbrengen. De huidige verhoudingen kunnen niet verder zijn omgedraaid. FC Union is een sterke kandidaat voor promotie naar de Bundesliga, terwijl FC Dynamo zich ophoudt in de lagere regionen van de vierde divisie.

Geschiedenis en traditie zijn verweven met FC Union. Ze spelen namelijk nog steeds in hetzelfde stadion – Stadion An der Alten Försterei – waar ze 97 jaar geleden zijn begonnen. Dit laat zien hoe belangrijk traditie is voor de supporters van Union, misschien zelfs tot het onverantwoordelijke toe. Negen jaar geleden speelde de club in de derde divisie, had het namelijk geen geld, maar móest van de bond het stadium vernieuwen. Het zag er zeer dramatisch uit voor Die Eisern en herlocatie en degradatie lagen op de loer. De redding kwam door de fantastische supporters. 2500 supporters hebben vrijwillig het stadion gerenoveerd. Dertien maanden lang, zonder ooit salaris te verwachten. Sommigen gaven zelfs hun betaalde banen op om bij te dragen aan het redden van hun club! Ze hebben drie nieuwe staantribunes gebouwd en hebben hun eigen stadion gered. Er kunnen nu 22.000 man in en het is bijna elke thuiswedstrijd uitverkocht.

Om nog verder te benadrukken hoe ongelofelijk deze supporters zijn, moeten we even terug naar 2004. De club verkeerde (wederom) in enorme financiële problemen. Ze hadden geld nodig om de bond te betalen voor hun licentie Vierde Divisie. Faillissement hing de club boven het hoofd en de supporters raakten wanhopig. Het enige plan dat ze nog konden bedenken om de club te redden was om letterlijk te bloeden voor hun club. De fans begonnen het ‘Bleed for Union’ initiatief. Fans konden bloed doneren en de opbrengst ging direct naar de club. Kan er een mooiere metafoor bestaan voor de liefde die deze supporters hebben voor hun club?

Ik heb veel geschreven en gelezen over clubcultuur en de passie van sommige supporters, maar Union slaat echt alles. De passie en de weerbaarheid van de club en de fans samen maakt tot een fantastisch fanatieke supportersschare. De club is de supporters en dat ademt deze club uit elke porie. Het zijn geen supporters, fans of ultras. Union is een echte familie. En hoeveel marketingteams dit ook over andere teams zouden willen zeggen, niet een team maakt zo veel aanspraak op deze benaming dan Union. Wat een fantastische club.

Geschreven door: Dennis Langendoen